Hô hấp và lên men ở nấm men

Mục tiêu: So sánh hô hấp hiếu khí và lên men về điều kiện, sản phẩm và năng lượng thu được.

1. Chuẩn bị bình kín với nấm men sống, dự đoán có ethanol hay không, rồi nhấn Bắt đầu.
2. Lặp lại với bình hở có sục khí. So sánh CO₂, ethanol và ATP.
3. Dùng bình nấm men đun sôi và bình không có nấm men làm đối chứng.
4. Thử 15 °C, 32 °C và 45 °C.

Có O₂: nấm men hô hấp hiếu khí, mỗi glucose bị oxi hoá hoàn toàn thành 6 CO₂ và 6 H₂O, thu nhiều ATP.

Hết O₂ (bình kín): nấm men lên men rượu, mỗi glucose cho 2 ethanol + 2 CO₂ và chỉ 2 ATP từ đường phân. Lên men giúp tái tạo NAD⁺ để đường phân tiếp tục.

Nấm men là vi sinh vật kị khí không bắt buộc: chuyển con đường chuyển hoá theo điều kiện oxygen.

Carbon được bảo toàn: carbon của glucose đi vào CO₂ và ethanol.

Giới hạn của mô hình

• Mô hình định tính: tốc độ phân giải glucose dạng bão hoà × hệ số nhiệt độ, hằng số minh hoạ; đơn vị mmol và thời gian là quy ước.
• Số ATP mỗi glucose khi hô hấp hiếu khí (30) là giá trị minh hoạ; tài liệu nêu các con số khác nhau tuỳ cách tính.
• Không mô phỏng sự sinh trưởng của nấm men, ảnh hưởng ức chế của ethanol, CO₂ hoà tan, hay hiện tượng nấm men lên men cả khi có O₂ ở nồng độ đường cao.
• Bình hở được coi là luôn đủ O₂; bình kín chỉ có một lượng O₂ ban đầu nhỏ.

Đối chiếu với dữ liệu tham chiếu

• Tỉ lượng: hiếu khí 6 CO₂/glucose; lên men rượu 2 ethanol + 2 CO₂/glucose; lên men 2 ATP/glucose (OpenStax Biology 2e, 7.5) – kiểm tra bằng test.
• Bảo toàn carbon 6·glucose + CO₂ + 2·ethanol không đổi ở cả hai con đường (test).
• Bình kín: lượng glucose hô hấp hiếu khí đúng bằng O₂ ban đầu / 6 (test).
• Đối chứng nấm men đun sôi, không có nấm men, nhiệt độ gây chết: không có sản phẩm (test).
• Tốc độ cực đại, hằng số bán bão hoà, nhiệt độ tối ưu 32 °C: CHƯA ĐỐI CHIẾU ĐỊNH LƯỢNG.

Nguồn

• D

  Biology 2e

  Clark M. A., Douglas M., Choi J. — OpenStax, Rice University (CC BY 4.0)

  Mức D: Chỉ qua nguồn tổng hợp thứ cấp · Kiến thức nền

  Chi tiết đối chiếu

  Phần: Mục 1.2, 2.1–2.3, 3.1–3.5, 4.1–4.4 (4.2 tế bào nhân sơ, 4.4 hệ thống nội màng: đọc thêm 2026-10-26 cho mô hình 3D); 5.2, 5.3 (vận chuyển thụ động, chủ động: đọc 2026-10-26 cho mô phỏng vận chuyển qua màng); 6.1, 6.4 (chuyển hoá, ATP); 7.1, 7.4, 7.5 (hô hấp, lên men); 8.1 (quang hợp); 9.1–9.3 (thông tin tế bào); 10.2–10.4 (chu kì tế bào, ung thư); 11.1 (giảm phân); 17.1 (nhân bản vô tính); 21.1–21.2 (virus); 22.5 (vi khuẩn có lợi); 32.3 (nuôi cấy mô thực vật)

  Giáo trình đại học mở, có bình duyệt; đã đọc trực tiếp các mục nêu trên. Là tài liệu tổng hợp (thứ cấp) nên xếp mức D. Dùng để kiểm tra kiến thức khoa học, không thay thế sách giáo khoa Việt Nam.

  Truy cập 2026-10-23